Contact Improvisation
Contact Improvisation to forma improwizowanego tańca oparta na wspólnym ciężarze ciała, kontakcie fizycznym, pędzie i uważnym słuchaniu. Eksploruje ruch poprzez dotyk, grawitację, równowagę i płynność, kładąc nacisk na wybór w czasie rzeczywistym, a nie na choreografię.
Formę tę praktykuje się na całym świecie podczas zajęć, jam session, warsztatów i występów. Uważa się ją za jedną z podstawowych praktyk wpływających na współczesny taniec improwizowany i świadomy ruch.
Początki
Contact Improvisation został zapoczątkowany w 1972 roku przez Steve'a Paxtona, amerykańskiego tancerza i choreografa związanego z tańcem postmodernistycznym. Forma ta wyłoniła się z badań Paxtona nad grawitacją, odruchami, upadkami i dialogiem fizycznym, a po raz pierwszy została zaprezentowana publicznie podczas spektakli i warsztatów w Stanach Zjednoczonych.
Od samego początku Contact Improvisation rozwijało się jako otwarta, ewoluująca praktyka, a nie jako skodyfikowana technika, rozprzestrzeniając się poprzez wymianę doświadczeń, eksperymenty i praktykę społeczną.
Podstawowe zasady
Contact Improvisation kieruje się kilkoma podstawowymi zasadami:
- Słuchanie fizyczne — zwracanie uwagi na dotyk, nacisk i sygnały ruchu.
- Wspólny ciężar — badanie wsparcia, równowagi i przenoszenia ciężaru między ciałami.
- Pęd i przepływ — praca z bezwładnością, upadkami i odzyskiwaniem.
- Improwizacja — ruch pojawia się spontanicznie w odpowiedzi na aktualne warunki.
- Brak hierarchii — brak predefiniowanych ról lider–podążający.
W tej praktyce ważniejsze są doznania, percepcja i zdolność adaptacji niż forma estetyczna.
Ćwiczenia
Contact Improvisation jest zazwyczaj praktykowane podczas:
- zajęć — ustrukturyzowanych ćwiczeń rozwijających umiejętności takie jak turlanie się, upadanie, podnoszenie i czucie.
- jamów — otwartych sesji, podczas których tancerze swobodnie eksplorują ruch w parach lub grupach.
- występów — improwizowanych lub półimprowizowanych prezentacji.
Ruch obejmuje zarówno subtelne przenoszenie ciężaru ciała, jak i dynamiczne unoszenie i opadanie. Tancerze nieustannie negocjują granice, bezpieczeństwo i zgodę poprzez świadomość ciała i komunikację.
Nie ma ustalonej choreografii. Ruch powstaje w wyniku interakcji fizycznej, uważności na grawitację oraz reakcji na partnerów i przestrzeń.
Dotyk, bezpieczeństwo i zgoda
Dotyk jest centralnym punktem Contact Improvisation. W związku z tym współczesna praktyka kładzie duży nacisk na:
- zgodę i granice osobiste,
- jasną komunikację (werbalną i niewerbalną),
- odpowiedzialność za siebie i troskę o innych,
- zdolność adaptacji do różnych ciał, możliwości i poziomów komfortu.
Wiele społeczności wyraźnie określa umowy dotyczące dżemów i wytyczne bezpieczeństwa.
Muzyka i otoczenie
Contact Improvisation można ćwiczyć przy muzyce, dźwiękach na żywo lub w ciszy. Cisza jest często wykorzystywana do skupienia uwagi na doznaniach fizycznych i komunikacji z partnerem. Muzyka, jeśli jest obecna, działa jako wspierająca atmosfera, a nie struktura napędowa.
Społeczność i przekazywanie wiedzy
Contact Improvisation nie ma centralnego organu zarządzającego ani systemu certyfikacji. Wiedza jest przekazywana poprzez:
- warsztaty i festiwale,
- lokalne zajęcia i sesje,
- uczenie się od rówieśników i mentoring.
Zdecentralizowana struktura przyczyniła się do adaptowalności formy i jej globalnego rozpowszechnienia.
Influence and legacy
Contact Improvisation has had significant influence on:
- contemporary dance and performance,
- somatic movement practices,
- conscious dance modalities,
- physical theatre and experimental performance.
Many later conscious dance practices draw from Contact Improvisation’s principles of presence, improvisation, and embodied dialogue.
Relationship to conscious dance
While Contact Improvisation is not inherently a meditation or therapeutic practice, it is widely recognised as a key ancestor of the conscious dance field. Its emphasis on awareness, relational movement, and improvisation strongly influenced later practices such as 5Rhythms, Open Floor, and other movement meditation forms.
External links
- Contact Improvisation - Canada: https://www.contactimprov.ca
