ისტორიული და კულტურული კონტექსტი
„შეგნებული ცეკვა“, როგორც ის დღეს არსებობს, ღრმად არის ფესვგადგმული რიტუალური მოძრაობის, კომუნალური განსახიერების და სულიერი გამოხატვის ხანგრძლივ და მრავალფეროვან ისტორიაში. კულტურებსა და საუკუნეებში ცეკვა სამკურნალოდ, ისტორიების მოყოლისა და ჯგუფური ერთიანობის ძლიერ ინსტრუმენტად ითვლებოდა. თანამედროვე შეგნებული ცეკვის მოძრაობა შთაგონებას ამ წინაპრების ტრადიციებიდან იღებს და ამავდროულად ფსიქოლოგიის, სომატიკისა და ექსპრესიული ხელოვნების თანამედროვე მიგნებებს აერთიანებს.
უძველესი წარმოშობა და რიტუალი
პრეისტორიული საზოგადოებებიდან დაწყებული ჩამოყალიბებული ცივილიზაციებით დამთავრებული, ცეკვა გამოიყენებოდა ღვთაებრივთან დასაკავშირებლად, მწუხარების ან ზეიმის გამოსახატავად და თემების საერთო რიტუალებში გასაერთიანებლად. ანთროპოლოგებმა აღნიშნეს, რომ რიტმული მოძრაობა და კოლექტიური ცეკვა თითქმის უნივერსალური ადამიანური ქცევებია - ცენტრალური ადგილი უჭირავს ისეთ ცერემონიებში, როგორიცაა გარდამავალი რიტუალები, სეზონური გადასვლები და სულიერი განკურნება.[1]
მაგალითებია სამხრეთ აფრიკაში სანების ხალხის ტრანსის ცეკვები, სუფი მისტიკოსების დატრიალების რიტუალები და აფრო-ბრაზილიური და ამერიკელი ინდიელების ტრადიციებში დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დაფუძნებული ცერემონიები.[2] ეს პრაქტიკები ხშირად მიზნად ისახავდა ცნობიერების შეცვლილი მდგომარეობების გამოწვევას კოლექტიური განკურნების, სულიერი ხედვის ან სოციალური კავშირის დამყარებისთვის.
იხილეთ: უძველესი წარმოშობა და რიტუალი
ევოლუცია თანამედროვე ცნობიერ ცეკვამდე
მე-20 საუკუნეში ცეკვა ხელახლა გამოჩნდა, როგორც სამკურნალო საშუალება ისეთი თერაპიული დისციპლინების მეშვეობით, როგორიცაა ცეკვის/მოძრაობის თერაპია (DMT), რომლის პიონერებიც იყვნენ მარიან ჩეისი, მერი უაითჰაუსი და ტრუდი შუპი. ამ პრაქტიკოსებმა აღიარეს, რომ მოძრაობა შეიძლება გამოყენებულ იქნას ემოციებზე წვდომისთვის, ტრავმისგან გასათავისუფლებლად და ინტეგრაციის მხარდასაჭერად.[3]
1970-იან და 1980-იან წლებში არაკლინიკური, შეგნებული საცეკვაო პრაქტიკებიც იწყებს ფორმირებას. გაბრიელ როტის 5Rhythms და ანა ჰალპრინის მოძრაობაზე დაფუძნებულმა არტთერაპიამ საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე მოძრაობას, რომელიც ხაზს უსვამდა თავისუფლებას, ყოფნას და ტრანსფორმაციას.[4] მომდევნო ათწლეულებში გაჩნდა ახალი მოდალობები, როგორიცაა Biodanza, Movement Medicine და Soul Motion, რომლებიც ხელმისაწვდომ საცეკვაო გამოცდილებაში რიტუალს, ფსიქოლოგიასა და შემოქმედებით გამოხატვას აერთიანებდნენ.
იხილეთ: ევოლუცია თანამედროვე ცნობიერი ცეკვისკენ
კულტურათშორისი პერსპექტივები
თანამედროვე შეგნებული ცეკვა კულტურული გავლენის ფართო სპექტრს ასახავს. მრავალი პრაქტიკა აფრიკული დიასპორის მოძრაობიდან, ადგილობრივი ცერემონიებიდან, აღმოსავლური ფილოსოფიიდან და დასავლური თერაპიული მოდელებიდან არის ნასესხები. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სინთეზი ინოვაციისა და ინკლუზიურობის საშუალებას იძლევა, ის ასევე კითხვებს ბადებს კულტურული ათვისებისა და წინაპრების ცოდნის ეთიკური გამოყენების შესახებ.
ფასილიტატორები და საზოგადოებები სულ უფრო მეტად მოითხოვენ კულტურულად პატივისცემით აღსავსე ჩარჩოების შექმნას, რომლებიც პატივს მიაგებენ მოძრაობის პრაქტიკის საწყისებს და აღიარებენ მათ სულიერ და ისტორიულ მნიშვნელობას.[5] დღევანდელი გლობალური საცეკვაო სცენა მოიცავს საუბრებს დეკოლონიზაციის, ხელმისაწვდომობისა და წარმომავლობაზე დაფუძნებული სიბრძნის შენარჩუნების შესახებ, ღია წყაროს შემოქმედებითობასთან ერთად.
იხილეთ: კულტურათშორისი პერსპექტივები
References
- ↑ Dunbar, R. (2014). How conversations around campfires came to be. Frontiers in Psychology, 5, 1135. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.01135
- ↑ Aldridge, D. (1996). Music therapy research and practice in medicine: From out of the silence. Jessica Kingsley Publishers.
- ↑ Levy, F. J. (1988). Dance movement therapy: A healing art. American Alliance for Health, Physical Education, Recreation and Dance.
- ↑ Roth, G. (1998). Maps to ecstasy: A healing journey for the untamed spirit. New World Library.
- ↑ Turino, T. (2008). Music as social life: The politics of participation. University of Chicago Press.
